GC-MS چیست؟ تفاوت GC با GC-MS، کاربردها و روش انجام آزمون در آزمایشگاه gc mass
آزمایشگاه gc mass، ارائه خدمات آزمایش gc mass و آنالیز gc mass با رویکرد دقیق QA/QC و استانداردهای بینالمللی.
مقدمه
GC-MS یا کروماتوگرافی گازی–تعیین جرم، ترکیبی است از تفکیککننده گازی و طیفسنج جرمی که به شناسایی و کمیت ترکیبات فرار و نسبتاً فرار کمک میکند. در این ترکیب، GC تفکیک ترکیبات را انجام میدهد و Mass Spectrometry بهعنوان detector، ترکیبات را با دقت بالا شناسایی و اندازهگیری میکند. این فناوری در علوم محیطی، غذا و نوشیدنی، داروسازی و پزشکی قانونی کاربردهای گستردهای دارد و بهطور گسترده با عنوان “آنالیز gc mass” یا “آزمایش gc mass” در منابع آزمایشگاهی ذکر میشود.
برای انجام آزمایش gc mass در آزمایشگاه gc mass با تیم متخصص ما تماس بگیرید.
gc mass چیست؟
- تعریف: GC-MS ترکیبی از تفکیک با GC و شناسایی/کمیت با Mass Spectrometry است که بر اساس جرم مولکولی و الگوی طیفی هر ترکیب عمل میکند.
- در مقابل GC صرف: GC تفکیک میکند و با دیتکتورهای فیزیکی مانند FID یا TCD دادههای سیگنالی تولید میکند؛ GC-MS هم تفکیک و هم شناسایی دقیق ترکیبات را فراهم میکند.
- بانکهای دادهای: GC-MS امکان مقایسه دادههای طیفی با بانکهای NIST یا Wiley را برای شناسایی ترکیبات ناشناخته فراهم میکند.
تفاوت gc.mass با GC
- وظیفه اصلی: GC تفکیک ترکیبات فرار را انجام میدهد؛ GC-MS تفکیک + شناسایی/کمیت با MS را ارائه میدهد.
- دقت و شناسايی: GC-MS با دادههای طیفی، ترکیبات ناشناخته را با بانکهای دادهای مطابقت میدهد؛ GC صرفاً به استانداردها یا سیگنال دیتکتور تکیه دارد.
- کاربردها: GC مناسب برای ترکیبات ساده و شناختهشده است؛ GC-MS برای ترکیبات پیچیده، آلودگیهای محیطی، و پروفایلهای طعم/عطر است.
- هزینه و نگهداری: GC-MS گرانتر است و نیاز به نگهداری دقیق و مدیریت دادههای طیفی دارد.
کاربردهای gc mass
- محیط زیست و ایمنی زیستی: تشخیص VOCها، آلودگیهای هوا، آب و خاک، سموم و PAHs.
- خوراک و نوشیدنی: تحلیل ترکیبات طعم و عطر، اسانسها و آلودگیهای شیمیایی در مواد غذایی و نوشیدنیها.
- داروسازی و علوم تشخیصی: تشخیص داروها، متابولیتها و سموم در نمونههای بیولوژیک.
- پزشکی قانونی و بالینی: شناسایی سموم و داروها در نمونههای برایensics و بیولوژیک.
- نفت و پتروشیمی: تحلیل ترکیبات فرار در فرآیندها و ارزیابی کیفیت محصولات.
- صنایع عطر و رایحه: پروفایل ترکیبات عطرهای پیچیده.
روش انجام آزمون با GC-MS
- طراحی روش و انتخاب نمونه – هدف آزمین مشخص میشود و انتخاب استانداردهای داخلی/خارجی انجام میگردد. نمونه از نظر نوع (مایع، روغن، جامد) آمادهسازی میشود.
- آمادهسازی نمونه و استانداردها – افزودن استاندارد داخلی، ایجاد منحنی کالیبراسیون و تعیین LOD/LOQ.
- آمادهسازی سیستم GC – انتخاب ستون مناسب، تنظیم دمای کروماتوگرافی، گاز حامل و روش اینجکشن.
- آمادهسازی سیستم MS – انتخاب منبع یونزنی، گزینههای تشخیص (SCAN یا SIM) و اتصال به بانکهای دادهای.
- اجرای آزمون – اجرای روش با نمونههای استاندارد و نمونههای آزمایشی؛ بررسی همزمان طیف جرم و الگوی retention.
- آنالیز داده و گزارش – ایجاد منحنی کالیبراسیون با استاندارد داخلی و گزارش نتایج با واحدهای مناسب (مثلاً µg/L یا mg/kg).
- نکات QA/QC – کنترل کیفیت دادهها با معیارهای تکرارپذیری، LOD/LOQ و کنترلهای کیفی روزانه.
نکات ایمنی و QA/QC
- اجرای QA/QC روزانه، بررسی ابزار و استانداردها و نگهداری دقیق بانکهای داده طیفی.
- استفاده از استاندارد داخلی برای کاهش خطاهای نمونه و فاکتورهای عملیاتی.
- شهادتدهی روششناسی به صورت کامل در گزارش آزمایش و حفظ سوابق تحلیلها.
مزایا و محدودیتهای gc mass
- مزایا:
- شناسایی دقیق ترکیبات ناشناخته با بانکهای طیفی.
- حساسیت بالا و امکان استفاده از SIM برای مقادیر کم.
- تفکیک ترکیبات پیچیده در نمونههای چندجزئی.
- محدودیتها:
- قابلیت استفاده تنها برای ترکیبات فرار یا قابل بخار بودن.
- هزینه سرمایهگذاری و نگهداری بالا و نیاز به تخصص فنی برای تفسیر دادهها.
سؤالات متداول
GC-MS چیست و چه تفاوتی با GC دارد؟
GC-MS ترکیبی از تفکیک با GC و تشخیص/کِمیت با Mass Spectrometry است. GC صرفاً تفکیک میکند، در حالی که GC-MS هم تفکیک را انجام میدهد و هم شناسایی/کمیت ترکیبات با دادههای طیفی ارائه میشود.
کاربردهای اصلی GC-MS در چه حوزههایی است؟
محیط زیست، خوراک و نوشیدنی، داروسازی، پزشکی قانونی، صنایع عطر و رایحه و تحلیل ترکیبات در محصولات کشاورزی از جمله کاربردهای رایج GC-MS هستند.
چه مراحلی برای انجام آزمون gc mass لازم است؟
طراحی روش، آمادهسازی نمونه و استانداردها، آمادهسازی سیستم GC و MS، اجرای آزمون، تحلیل داده و گزارش، و رعایت QA/QC.