تلفن : 66037477 - 021

هر آنچه باید درباره‌ی خواص عناب و ضررهای آن برای سلامتی بدانید

عناب میوه‌ای کوچک و خوشمزه است که از میوه‌های بومی آسیای جنوبی به شمار می‌رود ولی در سراسر جهان شناخته و محبوب شده است. این میوه را می‌توان به شکل‌های گوناگون، کال یا رسیده، تازه یا خشک و… مصرف کرد. به دلیل طعم شیرین و حسی که هنگام جویدن دارد، بیشتر مردم به سراغ عناب خشک می‌روند و از آن در ساخت آب‌نبات‌ها و دسرهای گوناگونی هم استفاده می‌کنند. خواص عناب بسیار زیاد است و تأثیر بزرگی روی سلامتی می‌گذارد. خیلی‌ها هم این میوه را به دلیل فوایدی که برای بهبود خواب و کاهش اضطراب دارد مصرف می‌کنند.

 

عناب چیست؟

عناب یک میوه‌ی بومی مناطق گرمسیر و خشک است که روی درختی بزرگ و برگدار می‌روید. این میوه‌ی گرد و کوچک که هسته‌ی ریزی هم دارد ابتدا به رنگ زرد و سبز است و پس از رسیدن به رنگ قرمز درمی‌آید و شکلی مانند زیتون به خود می‌گیرد.

عناب با نام‌های دیگری از جمله خرمای قرمز یا خرمای چینی، خرمای کره‌ای و خرمای هندی هم شناخته می‌شود. عناب کال سبز است و پوست صافی دارد، مزه‌ی شیرین آن هم کم است. ولی زمانی که می‌رسد قرمز و چروک می‌شود و طعم بسیار شیرینی پیدا می‌کند. شکل خشک‌شده‌ی آن هم کاملا چروک و شیرین است.

ارزش غذایی و کالری عناب

مانند سایر میوه‌های خشک از جمله خرما و توت، میوه‌ی عناب هم سرشار از ویتامین‌ها و مواد معدنی ضروری به‌ویژه ویتامین C و منگنز است. جدا از این، ترکیبات زیر را هم دارا است.

  • بیوفلاونوئیدها
  • پلی‌ساکاریدها
  • پلی‌فنل‌ها
  • ساپونین‌ها
  • نوکلئوتیدها
  • تری‌ترپنوئیدها

این مواد مغذی گیاهی تأثیر زیادی روی سلامتی بدن می‌گذارند. افزون بر این‌ها، هر ۵۰ گرم عناب خشک می‌تواند شما را با ارزش غذایی زیر روبه‌رو کند.

  • ۱۴۰ کیلوکالری انرژی
  • ۳۶ گرم کربوهیدرات
  • ۲ گرم پروتئین
  • ۳ گرم فیبر
  • ۱۵ میلی‌گرم منگنز (۶۵۰ درصد از نیاز روزانه)
  • ۱۰۹ میلی‌گرم ویتامین C (121 درصد از نیاز روزانه)
  • ۵ میلی‌گرم آهن (۱۴ درصد از نیاز روزانه)
  • ۱ میلی‌گرم مس (۱۳ درصد از نیاز روزانه)
  • ۳۴ میلی‌گرم فسفر (۵ درصد از نیاز روزانه)
  • ۱۰۸ میلی‌گرم پتاسیم (۴ درصد از نیاز روزانه)

 

فواید و خواص عناب برای سلامتی

میوه‌ی عناب از دیرباز در پزشکی جایگزین کاربردهای گوناگونی داشته است. خیلی‌ها باور دارند این میوه برای درمان بی‌خوابی و اضطراب مفید است.

پژوهش‌های بسیاری هم که روی عناب تمرکز کرده‌اند نشان می‌دهند مصرف این میوه می‌تواند فواید چشمگیری برای سلامت دستگاه عصبی، سیستم ایمنی بدن و دستگاه گوارش داشته باشد. در ادامه خواص عناب خشک و تازه را فهرست کرده‌ایم.

۱. به بهبود سیستم ایمنی بدن و مبارزه با سرطان کمک می‌کند

پژوهش‌ها نشان می‌دهند آب میوه‌ی عناب می‌تواند انواع خاصی از سلول‌های سرطانی از جمله سلول‌های تخمدان، دهانه‌ی رحم، سینه، کبد، روده‌ی بزرگ و پوست را مهار کند. مطالعه‌ی ویژه‌ای هم که در ایران انجام شد روی عصاره‌ی آب عناب و به منظور پیدا کردن اثرات ضدسرطانی و توموری آزمایش کرد و نشان داد این میوه می‌تواند سلول‌های سرطانی به‌ویژه سرطان خون را مهار کند.

با توجه به اینکه عناب سرشار از آنتی‌اکسیدان است، پژوهش‌گران باور دارند مصرف این میوه می‌تواند به طور چشمگیری به از بین بردن سلول‌های تومور و سرطانی کمک کند و یک راهکار عالی برای مبارزه با بیماری سرطان به شمار برود.

۲. می‌تواند به بهبود کیفیت خواب، بی‌خوابی و کارکرد مغز کمک کند

عناب و هسته‌ی آن در طب چینی برای درمان مشکلات مرتبط با خواب از جمله بی‌خوابی استفاده می‌شوند. آن‌ها دارای ترکیباتی به نام فلاونوئیدها، ساپونین‌ها و پلی‌ساکاریدها هستند که با توجه به پژوهش‌های جانورانی می‌توانند توانایی آرامش‌بخشی داشته باشند و دستگاه عصبی را آرام و تنظیم کنند.

یک مطالعه نشان داده ساپونین موجود در عناب دارای اثر خواب‌آور و آرامش‌بخش است و راهکار مناسبی برای کمک به خوابیدن خواهد بود. بنابراین، شما با مصرف یک فنجان چای عناب پیش از خواب می‌توانید آرامش بیشتری به دست بیاورید و جلوی بی‌خوابی را بگیرید.

در رابطه با کارکرد مغز هم پژوهش‌هایی که روی موش‌ها آزمایش کرده‌اند نشان می‌دهند عصاره‌ی هسته‌ی عناب ممکن است به درمان زوال عقل ناشی از آلزایمر کمک کند. البته باید در نظر داشته باشید که این پژوهش‌ها تنها روی موش‌ها انجام شده‌اند و همچنین کسی به طور معمول هسته‌ی عناب را مصرف نمی‌کند!

۳. روی فرآیند هضم غذا و کارکرد دستگاه گوارش هم تأثیر می‌گذارد

میوه‌ی عناب از دوران گذشته به شکل‌های پوره، خمیر، چای یا سوپ استفاده می‌شده تا به بهبود فرآیند هضم غذا کمک کند.

یک پژوهش نشان می‌دهد مصرف مناسب و کافی عناب در روز می‌تواند دستگاه گوارش را تنظیم کند و جلوی قرار گرفتن مخاط روده در معرض آمونیاک سمی و سایر ترکیبات مضر را بگیرد. جدا از این، پژوهش‌های دیگری هم ادعا دارند مصرف منظم و روزانه‌ی عصاره‌ی عناب می‌تواند کارکرد کلیه‌ها را به دلیل کاهش سطح کراتینین و اوره بهبود ببخشد و خطر آسیب به کلیه‌ها را کاهش دهد.

۴. خواص عناب برای یبوست و درمان آن

یکی دیگر از خواص عناب برای دستگاه گوارش درمان یبوست مزمن است. یک مطالعه روی اثر عصاره‌ی عناب برای درمان یبوست تمرکز کرد و نشان داد افرادی که یبوست داشتند با مصرف عناب به مدت ۱۲ هفته توانستند با بهبود نشانه‌های یبوست روبه‌رو شوند و مشکل خود را برطرف کنند.

۵. منجر به بهبود ذهن و کارکردهای شناختی می‌شود

عناب به دلیل تأثیری که روی جسم و روان می‌گذارد یک میوه‌ی بی‌نظیر به شمار می‌رود. به همین دلیل است که خواص عناب در طب سنتی هم شناخته شده است و از آن برای درمان بیماری‌های روانی از جمله افسردگی، اضطراب و استرس استفاده می‌شود. پژوهش‌ها هم نشان داده‌اند هسته‌ی عناب به‌ویژه روی کاهش اضطراب در جانوران تأثیر می‌گذارد.

پژوهش‌های گوناگونی روی این موضوع تمرکز کرده‌اند و ادعا دارند مصرف عصاره‌ی عناب در دوزهای پایین با اثر ضداضطرابی همراه است و در دوزهای بالا هم اثر آرامش‌بخشی دارد. ولی این پژوهش‌ها همگی روی جانوران انجام شده‌اند و نمی‌توان با قاطعیت درباره‌ی تأثیر این میوه روی انسان سخن گفت. با وجود این، با در نظر داشتن سایر خواص عناب می‌توانیم امیدوار باشیم که عناب برای انسان هم کاهش اضطراب و استرس را در پی دارد.

یکی دیگر از فواید جالب عناب بهبود سلامت شناختی و تقویت کارکرد ذهن است. یک پژوهش در سال ۲۰۱۷ نشان داد عناب از دستگاه عصبی محافظت می‌کند و همچنین به تقویت حافظه و یادگیری می‌پردازد. این موضوع به دلیل آنتی‌اکسیدان‌ها و ترکیبات ضدالتهابی موجود در عناب رخ می‌دهد که به محافظت از مغز در برابر استرس اکسیداتیو کمک می‌کنند.

۶. سرشار از ویتامین C و آنتی‌اکسیدان‌های ضدبیماری است

مصرف عناب که سرشار از آنتی‌اکسیدان و ویتامین C است یک راهکار عالی برای تأمین مواد مغذی مورد نیاز بدن خواهد بود. یکی از مهم‌ترین فواید دریافت آنتی‌اکسیدان تأثیر این ترکیبات روی رادیکال‌های آزاد است. رادیکال‌های آزاد ترکیبات مضری هستند که در فرآیندهای سلولی بدن به وجود می‌آیند و می‌توانند منجر به التهاب و ابتلا به بیماری‌های مزمن شوند. افزایش این رادیکال‌ها در بدن با افزایش سرعت روند پیری و همچنین بیماری‌های قلبی و سرطان همراه خواهد بود.

ویتامین C هم ماده‌ی دیگری است که از سلامت بدن محافظت می‌کند. از آنجا که بدن نمی‌تواند ویتامین C تولید کند، شما باید یک رژیم غذایی سرشار از ویتامین C را دنبال کنید تا نیاز بدن به این ویتامین را تأمین کنید.

خوبی عناب این است که ویتامین C بالایی دارد و مصرف یک نصف فنجان از این میوه می‌تواند بیش از ۱۰۰ درصد از نیاز روزانه‌ی شما به ویتامین C را برآورده کند. شما با مصرف عناب به‌آسانی می‌توانید از رژیم غذایی خود لذت ببرید و جلوی بیماری‌ها و رادیکال‌های آزاد را هم بگیرید.

افزون بر این، ویتامین C دارای فواید دیگری هم هست که از آن‌ها می‌توانیم به بهبود سلامت پوست و مو، بهبود سریع‌تر زخم‌ها و آسیب‌ها و همچنین از بین بردن باکتری‌ها و میکروب‌ها اشاره کنیم.

۷. از سلامت قلب و سطح فشار خون حمایت می‌کند

یکی از مهم‌ترین خواص عناب برای قلب و تأثیر آن روی کاهش احتمال بیماری‌های قلبی است. عناب حاوی مواد مغذی از جمله پتاسیم، منگنز و آنتی‌اکسیدان‌ها است که اثرات ضدالتهابی دارند و می‌توانند به تنظیم سطح فشار خون کمک کنند.

منگنز کارکردی مانند آنتی‌اکسیدان‌ها دارد و به طور چشمگیری روی کنترل فشار خون تأثیر می‌گذارد. پتاسیم هم به نرم نگه داشتن و فعالیت آرام رگ‌های خونی کمک می‌کند تا جریان خون را سالم نگه دارند.

افزون بر این، از دوران گذشته تا امروز میوه‌ی عناب به‌عنوان یک راهکار درمانی برای کم‌خونی به شمار رفته است. به طور کلی، میوه‌های خشک دارای آهن و سایر مواد مغذی هستند که از بدن در برابر مشکلات کم‌خونی، خستگی، ضعف و واکنش ایمنی ضعیف بدن محافظت می‌کنند. خواص عناب برای کم‌خونی هم ناشی از وجود همین مواد معدنی و مغذی است.

ترکیبات دیگر عناب مانند فلاونوئیدها، پلی‌ساکاریدها و تری‌ترپنوئیدها هم به طور کلی روی فعالیت سیستم قلب و عروق و سوخت‌وساز بدن تأثیر می‌گذارند و سلامت آن‌ها را حفظ می‌کنند.

۸. می‌تواند به کاهش وزن هم کمک کند

خواص عناب برای لاغری به دلیل پروتئین و فیبر این میوه و کالری به‌نسبت پایین آن است. میانه‌روی در مصرف عناب می‌تواند مواد مغذی مورد نیاز بدن را تأمین کند و احساس سیری بیشتری به شما بدهد.

شما با مصرف این میوه به‌عنوان یک میان‌وعده پیش از وعده‌ی اصلی یا پس از آن می‌توانید جلوی پرخوری را بگیرید و کالری مصرفی روزانه‌ی خود را کاهش دهید. این کار کمک زیادی به کاهش و مدیریت وزن خواهد کرد.

۹. ضدآلرژی است و سرفه را کاهش می‌دهد

میوه‌ی عناب دارای آنزیم ویژه‌ای به نام بروملین است که خلط و مخاط را کاهش می‌دهد. بنابراین، به پاکسازی مسیرهای تنفسی و حفره‌های سینوسی کمک می‌کند و جلوی سرفه کردن را می‌گیرد. افزون بر این، عناب سرشار از خواص آنتی‌هیستامینی است که جلوی واکنش‌های آلرژیک و حساسیتی را می‌گیرد. بنابراین، با در نظر داشتن این‌ها می‌توانیم به خواص عناب برای سرماخوردگی هم پی ببریم.

۱۰. منجر به پیشگیری یا مبارزه با پوکی استخوان می‌شود

ترکیبات و مواد مغذی موجود در عناب از جمله منگنز، مس، پتاسیم و منیزیم برای سلامت استخوان‌ها هم مفید هستند. این مواد از سلامت استخوان‌ها محافظت می‌کنند و جلوی مشکلاتی مانند پوکی استخوان را می‌گیرند.

به طور کلی، شما باید این مواد را به اندازه‌ی کافی دریافت کنید تا مشکلی برای اسکلت بدن پیش نیاید. افرادی که در معرض خطر پوکی استخوان هستند هم باید با تغییر رژیم غذایی خود این مواد را دریافت کنند و جلوی آسیب دیدن استخوان‌های خود را بگیرند. عناب به‌خوبی می‌تواند به پیشگیری از پوکی استخوان و افزایش استحکام استخوان‌ها کمک کند.

۱۱. جلوی پیری را هم می‌گیرد

مصرف عناب یک راه عالی برای کاهش سرعت پیر شدن است. از آنجایی که این میوه سرشار از آنتی‌اکسیدان و ویتامین C است می‌تواند به جلوگیری از چین و چروک و تغییر رنگ و پیری پوست کمک کند.

۱۲. می‌تواند سلامت پوست و مو را حفظ کند

با توجه به فایده‌ی پیشین به خواص عناب برای پوست پی می‌بریم. ویژگی‌های ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی عناب به درمان آکنه، لکه‌ها و جای زخم کمک می‌کنند.

افزون بر این، پژوهش‌هایی که روی موش‌ها آزمایش کرده‌اند نشان می‌دهند قرار دادن روغن عناب روی مو می‌تواند به رشد بیشتر و سریع‌تر موها منجر شود. البته همچنان به پژوهش‌های بیشتری برای تأیید این فایده نیاز است.